Δρ. Τζέιν Γκούντολ

Dr. Jane Goodall, DBE, UN Messenger of Peace

H Δρ. Τζέιν Γκούντολ (Dr. Jane Goodall) είναι διεθνώς αναγνωρισμένη πρωτευοντολόγος, ανθρωπολόγος και Πρέσβειρα Ειρήνης των Ηνωμένων Εθνών, ιδρύτρια του Ινστιτούτου Τζέιν Γκούντολ (the Jane Goodall Institute). Γεννήθηκε το 1934 στο Λονδίνο.

To 1960, σε ηλικία 26 ετών, η δρ. Τζέιν Γκούντολ ταξίδεψε στην Αφρική. Από μικρή είχε μεγάλη αγάπη για τη φύση και τα ζώα και όνειρο της ήταν να μελετήσει κάποια στιγμή την άγρια ζωή της Αφρικής. Το αγαπημένο της βιβλίο ήταν ο Ταρζάν της ζούγκλας.

Όταν ενηλικιώθηκε, της δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφτεί μία φίλη της στην Κένυα. Δούλεψε σκληρά ως σερβιτόρα και γραμματέας ώστε να μαζέψει τα χρήματα και να κάνει το ταξίδι αυτό πραγματικότητα. Κατά την παραμονή της εκεί της συνέστησαν να γνωρίσει τον φημισμένο αρχαιολόγο Δρ. Λιούις Λίκι (Dr. Lewis Leakey), ο οποίος και την προσέλαβε για να τον βοηθήσει σε μία από τις εργασίες του εκεί. Τότε ο Δρ. Λίκι εκτίμησε την εργατικότητα της Τζέιν και τη ρώτησε αν θα την ενδιέφερε να μελετήσει τους χιμπαντζήδες στην περιοχή που πλέον είναι γνωστή ως Εθνικό Πάρκο Γκόμπε στην Τανζανία. Φυσικά, η δρ. Τζέιν ενθουσιάστηκε με την ευκαιρία που της δινόταν!

Εκείνη την εποχή, ωστόσο, ήταν πολύ δύσκολο για μία λευκή γυναίκα να ταξιδεύει μόνη στην Αφρική. Έτσι, την ακολούθησε σε αυτό το ταξίδι και η μητέρα της. Η δρ. Γκούντoλ αναφέρει συχνά τη μητέρα της, καθώς αυτή στήριζε πάντα τα όνειρά της και ενθάρρυνε πάντα το ενδιαφέρον της για τη φύση.

Όταν έφτασαν στο Εθνικό Πάρκο Γκόμπε, έστησαν σκηνές και η Τζέιν ξεκίνησε αμέσως να ψάχνει για χιμπαντζήδες. Κανείς δεν τους είχε μελετήσει στο φυσικό τους περιβάλλον μέχρι τότε και κάθε φορά που η Τζέιν πήγαινε κοντά τους εξαφανίζονταν.

Προς το τέλος του ταξιδιού της, έχοντας κάνει υπομονή για μήνες, η Τζέιν κατάφερε να προσεγγίσει μία ομάδα χιμπαντζήδων και να καταγράψει τη συμπεριφορά τους, γεγονός που τάραξε τα νερά της επιστημονικής κοινότητας. Κατέγραψε αναλυτικά το πώς οι χιμπαντζήδες κοιμούνται, τρώνε και κινούνται. Μελέτησε την κοινωνική τους δομή, τις οικογενειακές και κοινωνικές τους σχέσεις. Επιπλέον, έκανε λόγο για συναισθήματα και προσωπικότητες, κάτι το οποίο δεν πίστευε κανείς μέχρι τότε, αφού θεωρούσαν πως μόνο οι άνθρωποι κατέχουν αυτά τα χαρακτηριστικά.

Από τις πιο πρωτοπόρες ανακαλύψεις που έκανε ήταν η χρήση εργαλείων από τους χιμπαντζήδες. Ο χιμπαντζής, τον οποίο ονόμασε Ντέιβιντ Γκρεϋμπίαρντ (David Greybeard) χρησιμοποίησε μία «λεπίδα» από γρασίδι για να… «ψαρέψει» τερμίτες μέσα από τη φωλιά τους. Τότε, το περιοδικό National Geographic δημοσίευσε τις πληροφορίες αυτές μαζί με φωτογραφικό υλικό. Το όνομα της δρ. Τζέιν Γκούντολ είχε πλέον αρχίσει να γίνεται γνωστό. Αφότου έγινε αυτή η ανακάλυψη, πολλοί άλλοι επιστήμονες έσπευσαν να μελετήσουν αυτά τα θαυμαστά ζώα, καθώς και άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά. Με αυτές τις ανακαλύψεις ο σεβασμός και η εκτίμηση για την ευφυΐα αυτών των ζώων έχει μεγαλώσει.

Στην αρχή της καριέρας της, οι υπόλοιποι επιστήμονες δεν έτρεφαν μεγάλο σεβασμό για τη δρ.Τζέιν, καθώς τότε δεν κατείχε πτυχίο πανεπιστημίου και επιπλέον χρησιμοποιούσε ερευνητικές μεθόδους οι οποίες δεν ήταν αποδεκτές. Όπως, για παράδειγμα, το γεγονός ότι έδινε ονόματα στους χιμπαντζήδες που παρακολουθούσε αντί για νούμερα. Χρειάστηκε κάποιο διάστημα για να αποδεχτεί η επιστημονική κοινότητα τα αποτελέσματα των ερευνών της, αφού μέχρι τότε κανείς δεν πίστευε πόσο κοντά είμαστε εξελικτικά με αυτά τα είδη και πως δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που ξέρει να φτιάχνει εργαλεία, να έχει συναισθήματα και να έχει ξεχωριστή προσωπικότητα.

Young researcher Jane Goodall with baby chimpanzee Flint at Gombe Stream Reasearch Center in Tanzania.

To 1965 η δρ. Τζέιν Γκούντολ απέκτησε το διδακτορικό της στην Ηθολογία από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και έγινε το όγδοο άτομο στην ιστορία των πανεπιστημίων που κατάφερε να αποκτήσει διδακτορικό χωρίς να έχει πάρει άλλο πτυχίο από πανεπιστήμιο. Από το 1970 ως το 1975 η δρ. Τζέιν ήταν επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, στο Τμήμα Ψυχιατρικής.

Σήμερα αναγνωρίζεται ως μία από τις πιο σημαντικές γυναίκες επιστήμονες του 20ού αιώνα κι ως ένας άνθρωπος που έχει προσφέρει πολλά στη διεθνή κοινότητα μέσω της δράσης της. Με τις παρατηρήσεις της άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τη συμπεριφορά των ζώων.